6 - آگاهى پيشين على بن ابي طالب ( ع ) از قرار گرفتن پيمان شكنان در معرض فريب خوردن در اين مورد بار ديگر به ياد سستى يا غرض آلود بودن نظريه اى مىافتيم كه مىگويد : على بن ابي طالب ( ع ) از تفكرات و روشهاى سياسى بىبهره بوده است . در صورتى كه هم در محتويات نهج البلاغه و هم در ساير جملات و پيش بينىهاى آن حضرت كه صد در صد واقعيت پيدا مىكرد ، دلايل قاطعانهء فراوانى بر آگاهيهاى كامل امير المؤمنين در بارهء نمودها و مسائل سياسى مشاهده مىكنيم كه جاى ترديدى در پوچى نظريهء فوق نمىگذارد . اين يكى از آن موارد است كه وضع روانى و حركات طلحه و زبير را تحت مراقبت دقيق گرفته و هدف گيرىها و مسيرى را كه آن دو مىخواستند انتخاب كنند ، دريافته بود . جملهء مورد تفسير با تمامى صراحت مىگويد : « من همواره انتظار بروز نتايج خيانتگرى شما را مىكشيدم » كسانى كه مىگويند : على بن ابي طالب ( ع ) از سياست و سياستمدارى برخوردار نبوده است . آگاهانه يا ناآگاه تحت تأثير شديد روش ماكياولى اغلب سياستمداران قرار گرفته ، مفهومى در بارهء سياست جز پيروزى ظاهرى كه اگر در جنگل اتفاق مىافتاد ، درّندگى ناميده مىشد ، سراغ ندارند . او چنان كه بارها با اشكال مختلف در نهج البلاغه و ساير كلماتش ابراز فرموده است ، با همهء طرق حيله گرى و پيروزى در ميدان تنازع در بقا آشنايى داشته است ، ولى چنان كه پطروشفسكى تصريح كرده است : پاى بند بودن او به اصول اخلاقى از اقدامات سياسى به معناى معمولى آن جلوگيرى مىكرد . خود آن حضرت چنان كه در بعضى از خطبه‌هاى بعدى خواهيم ديد : مانع تفكرات و اقدامات سياسى را تقوا مىديده است . اين بحث را در تفسير همان خطبه مشروحا مطرح خواهيم نمود .